હું નથી હોતો…

પાતળી પડતી હવામાં હું નથી હોતો
શ્વાસ અટકે એ જગામાં હું નથી હોતો.

એ ખરું, કે જીવવું ઈચ્છા ઉપરવટ છે
કૈંક વર્ષોથી કશામાં હું નથી હોતો
.
રાતભર વરસાદ વરસે , ઓરડો ગાજે;
આંખ ઝરમરતાં, મઝામાં હું નથી હોતો.

બે ઘડી માટે થવું છે પર – સુગંધથી;
પુષ્પની અંગત વ્યથામાં હું નથી હોતો.

જીવન જેમ જ સાચવ્યા એકાંતના સિક્કા;
ભીડથી ભરચક સભામાં હું નથીએ હોતો.

– ચિનુ મોદી

અને..

એક પડછયો અને –
વહેમ પણ કેવો અને –

આંખથી મોતી ઝર્યા ,
ખ્વાબમાં દરિયો અને –

મેં કહ્યું સોનું હતું ,
એ કરે તડકો અને –

કેટલા વરસો થયાં,
એજ છે રસ્તો અને –

યાદ છે એના વિશે,
એ બધી ખુશ્બો અને –

– કૈલાસ પંડિત

કારણ બાને હું બા કહી્ શકું છું..

કારણ બાને હું બા કહી્ શકું છું.

મમ્મી બોલતાં તો હું શીખ્યો છેક પાંચમા ધોરણમાં.
તે દિવસે ખૂબ રોફથી વાઘ માર્યો હોય એમ
મેં મમ્મી કહીને બૂમ પાડેલી.
બા ત્યારે સહેજ હસેલી –
કારણ બા એક સાદો પોસ્ટકાર્ડ પણ માંડ માંડ લખી શકતી.

બા બેંકમાં સર્વિસ કરવા ક્યારેય ગઈ નહોતી અને
રાત્રે લાયંસ પાર્ટીમાં ગઈ હોય એવું યાદ પણ નથી.
બા નવી નવી ડિશ શીખવા ‘ cooking class’ માં ગઈ નહોતી
છતાં ઈંગ્લિશ નામ ખડ્કયા વગર એ થાળીમાં જે મૂકતી
તે બધું જ અમૃત બની જતું.

મને મારી ભાષા ગમે છે,
કારણ મને મારી બા ગમે છે.

– વિપિન પરીખ

જીવનના સાત પગલા

જીવનના સાત પગલા

(૧) જન્મ….

એક અણમોલ સોગાદ છે,
જે ભગવાનની ભેટ છે…..

(૨) બચપણ

મમતાનો દરિયો છે જે પ્રેમથી ભર્યો છે,
જે ડુબી શક્યો તે તરી ગયો છે….

(૩) તરુણાવસ્થા

કંઇ વિચારો, કંઇ આશાઓનો પહાડ છે.
મેળવવાની અનહદ આશા અને લુટવાની તમન્ના છે.
તરુણાવસ્થા એટલે તરવરાટ, થનગનાટ…
અને અનેક નવી મૂંઝવણો….

(૪) યુવાવસ્થા

બંધ આંખોનું એ આંધળુ સાહસ છે…
તેમા જોશ છે, ઝનુન છે, ફના થવાની ઉમ્મીદો ..
અને કુરબાન થવાની આશા છે.

(૫) પ્રૌઢાવસ્થા

ખુદને માટે કશુ ન વિચારતા…
બીજા માટે કરી છુટવાની ખુશી છે.
કુટુંબ માટે કંઇ કરી છુટવાની જીજીવિશા છે.

(૬) ઘડપણ

વિતેલા જીવનના સરવાળા બાદબાકી છે,
જેવું વાવ્યું તેવું લણવાનો સમય છે…

(૭) મરણ

જીદગીની કિતાબના પાના ખુલ્લા થશે…
નાડીએ નાડીએ કર્મ તૂટશે..
પાપ-પૂણ્યનો મર્મ ખુલશે…
ધર્મ-કર્મનો હિસાબ થશે…
સ્વર્ગ-નરકનો માર્ગ થશે….
પોતાનાનો પ્યાર છુટશે………
અને… સાત પગલા પુરા થશે…..

માટે..   સાત પગલાની..

પાણી પહેલા પાળ બાંધો….

(૧) જીદગીને કોઇપણ જાતની શરત વગર પ્રેમ કરો.
(૨) તમે નહી ખર્ચેલા નાણાના તમે ચોકીદાર છો,..માલીક નથી!

(૩) દુનિયામા દરેક માણસ એમજ સમજે છે કે…
તે .. પોતે જ… ચાલાક છે…!
પરંતુ જ્યારે કુદરતનો તમાચો પડે છે
ત્યારે માંની છઠ્ઠીનું ધાવણ યાદ આવી જાય છે!
માટે તમારી હોશીયારી તમારી પાસે જ રાખો!

(૪) જો તમને…
પહેરવા કપડા, રહેવા ઘર અને..
બે ટાઇમ અન્ન મળતું હોય તો…
ઉપરવાળાનો આભાર માનજો..
તમારાથી બીજા કેટલા સુખી છે..
તે જોવા કરતા બીજા કેટલા દુઃખી છે..
તે જોશો તો… તમારે માટે સ્વર્ગ અહીં જ છે!

(૫) તમે પૈસાદાર હો કે ગરીબ..
બધા અંતે મ્રુત્યુને જ વરે છે!
મુખ્ય વાત તો એ જ છે કે..
તમારી ખોટ કેટલાને પડી?
તમારી યાદમા કેટલી આંખો ભીની થઇ..!

ઈશ્વર

ઠોકરની સાથે નામ તુજ લેવાય છે ઈશ્વર,
તું કેવો અક્સ્માતથી સર્જાય છે ઈશ્વર.

હેઠો મૂકાશે હાથને ભેગા થશે પછી જ,
કોશિશ જ્યાં પતે ત્યાં જ શરૂ થાય છે ઈશ્વર.

જો દૂર પેલી વસ્તીમાં ભૂખ્યા છે ભૂલકાં,
લાગે છે તને દૂરનાં ચશ્માં ય છે ઈશ્વર.

કે’ છે તું પેલા મંદિરે છે હાજરાહજૂર,
તું પણ શું ચકાચોંધથી અંજાય છે ઈશ્વર ?

થોડા જગતના આંસુઓ, થોડા મરીઝના શે’ર,
લાવ્યો છું જુદી પ્રાર્થના, સંભળાય છે ઈશ્વર ?

એનામાં હું ય માનતો થઈ જાઉં છું ત્યારે,
મારામાં જ્યારે માનતો થઈ જાય છે ઈશ્વર.

– સૌમ્ય જોશી

પ… પત્ની નો..

1.     એ કારણ વગર ’ક્યુટ’ બનવાની
કોશિશ કરતીહોય ત્યારેસાવચેત
રહેવું..!

2. તમારી પત્ની બન્ને હાથ કેડ પર
મૂકીને અનિમેષ નયનેતમારી સામે
જોઈ રહી હોય……ત્યારે બધુંજ
સાચેસાચું કહીદેજો! એ સમય
રોમાન્ટિક થવાનો નથી!

3. એ જો આંખો નચાવતા નચાવતા ’તુઝે
ઝમીંપે બુલાયા ગયાહૈ મેરે
લીયે…’ ગાતી હોય તો એણે
સોંપેલું કામ બમણા ઉત્સાહઅને
સ્ફૂર્તિથી કરવા માંડજો!

4. ‘ઘરકામમાં મદદ’નો અર્થ સ્કૂલ
અને લગ્નજીવનમાં જુદો જ થાય છે
એ બને તેટલું ઝડપથી સમજીલો
એટલું સારું! સ્કૂલમાં મદદ
મળતી હતી,લગ્નજીવનમાં કરવાની
હોય છે!

5. ‘ચુપચાપ બેસો’ આ વાક્ય તમને
કે.જી.-નર્સરી બાદ છેક લગ્ન પછી
સાંભળવા મળશે! આવું જ્યારે
કહેવામાં આવે ત્યારે કોઈપણ
દલીલ કર્યા વગર એ પ્રમાણે કરો!

6. એ તમારી પૂછપરછ કરે અથવા
તમારી પાસબુક કે ડાયરી તપાસે તો
બોચિયા સ્ટુડન્ટની
જેમ ’લેસન’ બતાવી દેજો!

7. ‘જ્યાં ન પહોચે કવિ ત્યાં
પહોચે પત્ની’ – આ નવી કહેવત યાદ
રાખો! કોઈની પણ કલ્પના બહારનું
તમારું બહાનું એ આસાની થી પકડી
પાડશે,માટે સાચું જ બોલવાનો
નિયમ રાખો!

8. ‘એમને શક કરવાનો હક છે, એ મારા
દિલની ધકધક છે’ આ સુત્ર ગોખી
નાખો. એના દરેક પ્રશ્નોનો
વિગતવાર જવાબ આપો.એમાં પણ
કાપલીબાજ વિદ્યાર્થીની જેમ
પ્રશ્નના જવાબનીશરૂઆતના બે
વાક્યોસવાલ સંબંધિત રાખીને
પછીફિલ્મીગીતના શબ્દો ઠપકારશો
તો પણ ચાલશે.

9. તમારા કાંસકામાંથી એના
વાળનું ગૂંચળું નીકળે ત્યારે
ગુસ્સેથવાને બદલે યાદ કરો કે
તમે એક જમાનામાં એની
ઝુલ્ફોનાઆશિક હતા અને એની
ઝુલ્ફોની છાંવમાં સુવાના
તમનેઅભરખા હતા!

10. પત્ની સાથે શોપિંગ કરવા જાવ
ત્યારે તમારું સંપૂર્ણ ધ્યાન
શોપિંગમાં હોવું જોઈએ, સેલ્સ
ગર્લ તરફ નહિ!

11. ‘ઘેર ઝઘડો ન થાય એવા અઢીસો
ભીંડા અને પાચસો ગ્રામફ્લાવર
આપ’ – આવી રીતે ઓર્ડર આપવાથી શાક
સસ્તું અનેસારું મળશે, ઉપરાંત
વીણવાની માથાકૂટમાંથી બચી
જશો! શાકવાળો પરણેલો હશે તો
થોડું શાક વધારે આપશે એ નફામાં!

12. એના ડાયેટીંગ પ્લાનની કદી
મજાક ઉડાવશો નહિ. પછી ભલેએ
પાંચમાંથી એક રોટલી ઘી વગરની
ખાવી એને જ ડાયેટીંગ ગણતી હોય.

13. પત્ની કામમાં અતિશય વ્યસ્ત
હોય અને તમે તદ્દન નવરાહોવ તો
પણ નવરા દેખાતા નહિ. આમાં વધુ
ચોખવટની અમનેજરૂર લગતી નથી!

14. એ જ્યારે તમે રખડતા મુકેલા
મોબાઇલના
ચાર્જર- કેબલ, છાપા, રીમોટ, કપડ�\
�, ગંદામોજા, હેંડ-કી, ટુવાલ
વગેરેને ઠેકાણે મુકતી હોય
ત્યારે એને તમારી કોઈ ખોવાયેલી
વસ્તુ શોધી આપવાનું કહેશો નહિ!

15. થાળી પીરસવા માટે સીરીયલની
વચ્ચે આવતા બ્રેકમાં જ વિનંતી
કરો! દરમ્યાનમાં ટાઈમ પાસ કરવા
સીરીયલોમાં રસ લેવાનું રાખો તો
કંઈ ખોટું નથી. એકતા કપૂર એમાં
ને એમાં જ બે પાંદડે થઇ છે!

16. ટી.વી. પર આવતા રસોઈ શોમાં
જોયેલી કોઈપણ વાનગી બનાવવાની
એને ફરજ પાડશો નહિ. અને ધારો કે
એ કોઈ નવા જ પ્રકારની
થાઈ,મેક્સિકન કે કોન્ટીનેન્ટલ
વાનગી બનાવે તો એના શું વખાણ
કરવાએ અગાઉથી વિચારી
રાખો, કારણ કે વાનગી ખાધા પછી
કંઈ સુઝશે નહિ!

17. પડોશીને ત્યાંથી આવેલી
વાનગીને ભૂલે ચુકે વખાણશો નહિ!

18. કચરો વાળ્યા પછી સાવરણી કદી
ઉભી મુકશો નહિ, એમ કરવાથી ઝઘડો
થાય છે એવું કહેવાય
છે. છેવટે ’સાવરણી ઉભી કેમ
મૂકી’ એ બાબતે પણ ઝઘડો થઇ શકે
છે.

19. લગ્નજીવનમાં ત્યાગનું મહત્વ
છે અને જે ગૃહત્યાગ કરી શકે એ
સૌથી સુખી હોય છે.
વિખવાદ ટાણે આ સુત્રનો ઉપયોગ
કરીને સુખી થાવ. યુદ્ધમાં આને
વ્યૂહાત્મક પીછેહઠ કહે છે!

20. વાદ-વિવાદના કિસ્સામાં
જીતીને દુઃખી થવાને બદલે
હારીને સુખી રહો એવું અનુભવીઓ
કહે છે!

21. ઝઘડામાં અવાજની માત્રા
મહત્વની છે, શબ્દો નહિ; તમારો
અવાજ હંમેશા ધીમો રાખો.

22. ઝઘડાનું એક કારણ તમારી જાતને
નિર્દોષ સાબિતકરવાની તમારી
વૃત્તિ હોય છે, જ્યારે સ્ત્રીઓ
કુદરતી રીતેજનિર્દોષ હોય
છે! અને આ વાત તમારા ભેજામાં ન
ઉતરતી હોયતો તમે સુખી થઇ રહ્યા
બોસ!

23. એમની અદાઓને વખાણતા રહેવી! આ
વિષયે માથું ખંજવાળવાની
ક્રિયાને પણ અદા જ ગણવી!

24. એમને ઈશ્કના સમંદરમાં ડૂબાડી
રાખો! સહેજવાર પણ એમની મુંડી
બહાર નીકળશે તો આખું અઠવાડિયું
ઢેબરાં થાય એટલી મેથી મારશે!

25 આ બધું કરવા છતાં પણ અમારે
ઘરમાં ઝઘડા થાયછે અને પત્ની
વાસણો પછાડે છે તો અમારે શું
કરવું?એનો પણઉપાય પણ અમે શોધ્યો
છે અને જાતે અજમાવી પણ જોયો છે!

ઉપાય સાદો છે.
પત્ની જ્યારે ગુસ્સામાં વાસણો
પછાડતી હોયત્યારે તમે તમને
આવડતા હોય એ શ્લોકો મોટા
અવાજેબોલવાનું ચાલુ કરી દે જો!
આથી પડોશીઓને લાગશે કે
ઘરમાંઆરતી થાય છે! ઘરમાં કયા
દેવની પૂજા થાય છે એકોઈને કહેતા
નહી.

એકજ અક્ષરની અંતાક્ષરી

  • મુકુન્દ મણીલાલ મહેતાએ  માર્કન્ડ  મગનલાલ મુન્શીને  મહેશના મામાની માશીની માટલી માંજી માંકડા માફક મળવાનું માંગ્યું.
  • ગાંડા ગધેડા + ગુણવાન ગધેડાએ ગીત ગાતાં ગાતાં ગમતું  ગાડું ગબડાવ્યું .
  • ફ્રિમોન્ટનાં ફુંગરાયેલા  ફાતિમા ફકીરમહમ્મદ ફારૂકીએ ફુલની ફોરમથી ફગફગતા, ફાલતુ ફળિયામાં ફાવટથી, ફોગટમાં ફટાફટ, ફિન્લેન્ડના ફોલમાં ફસાયેલા, ફર્સ્ટક્લાસ ફટાકડા ફોડ્યા.
  • મારા મામાએ મારી મામીને મરીયુ માર્યુ, ને મારી મામી મરી ગયા.
  • ગાંડા ગધેડા ગણાવો તો ગણાવો, ગમેતેમ ગરબડે ગાડૂં ગબડાવો.
  • કાળા કરશન કાકાએ કાળી કમળા કાકીને કહ્યું કે, કાળા કાચના કબાટમાંથી કાચી કેરી કાઢી કાપીને કચુંબર કરો.
    ખાખરાના ખાંસાહેબે ખરાબ ખાણું ખાધું.
  • ગાડાવાળૉ ગમનલાલ ગોળના ગાડવા ગણતો ગણતો ગાડાંમાંથી ગટરમા ગબડી ગયો.
  • ઘાંચીની ઘાણીથી ઘોઘાશાની ઘોડી ઘવાણી.
  • ચક્રમ ચંદુલાલે ચોકમા ચાબુક ચમકાવી.
  • છનાલાલ છાણાવાળાએ છાપામાં છાણા છપાવ્યા.
  • પીકે પલંગમા પોતાની પત્ની પન્ના પાસે પોઢ્યા.

ફૂલોનું શું થશે?

‎”ફૂલોનું શું થશે અને ફોરમનું શું થશે
ઓ પાનખર વિચાર કે મોસમનું શું થશે
હું પાપ ના કરું એ ખરું પણ જરી વિચાર
ગંગાનું શું થશે અને ઝમઝમનું શું થશે”

~શેખાદમ અ!બુવાલા