કારણ બાને હું બા કહી્ શકું છું..

કારણ બાને હું બા કહી્ શકું છું.

મમ્મી બોલતાં તો હું શીખ્યો છેક પાંચમા ધોરણમાં.
તે દિવસે ખૂબ રોફથી વાઘ માર્યો હોય એમ
મેં મમ્મી કહીને બૂમ પાડેલી.
બા ત્યારે સહેજ હસેલી –
કારણ બા એક સાદો પોસ્ટકાર્ડ પણ માંડ માંડ લખી શકતી.

બા બેંકમાં સર્વિસ કરવા ક્યારેય ગઈ નહોતી અને
રાત્રે લાયંસ પાર્ટીમાં ગઈ હોય એવું યાદ પણ નથી.
બા નવી નવી ડિશ શીખવા ‘ cooking class’ માં ગઈ નહોતી
છતાં ઈંગ્લિશ નામ ખડ્કયા વગર એ થાળીમાં જે મૂકતી
તે બધું જ અમૃત બની જતું.

મને મારી ભાષા ગમે છે,
કારણ મને મારી બા ગમે છે.

– વિપિન પરીખ

ઈશ્વર

ઠોકરની સાથે નામ તુજ લેવાય છે ઈશ્વર,
તું કેવો અક્સ્માતથી સર્જાય છે ઈશ્વર.

હેઠો મૂકાશે હાથને ભેગા થશે પછી જ,
કોશિશ જ્યાં પતે ત્યાં જ શરૂ થાય છે ઈશ્વર.

જો દૂર પેલી વસ્તીમાં ભૂખ્યા છે ભૂલકાં,
લાગે છે તને દૂરનાં ચશ્માં ય છે ઈશ્વર.

કે’ છે તું પેલા મંદિરે છે હાજરાહજૂર,
તું પણ શું ચકાચોંધથી અંજાય છે ઈશ્વર ?

થોડા જગતના આંસુઓ, થોડા મરીઝના શે’ર,
લાવ્યો છું જુદી પ્રાર્થના, સંભળાય છે ઈશ્વર ?

એનામાં હું ય માનતો થઈ જાઉં છું ત્યારે,
મારામાં જ્યારે માનતો થઈ જાય છે ઈશ્વર.

– સૌમ્ય જોશી

શિયાળાની સવાર

શિયાળાની સવારની
કોમળ ધૂપ ખાવા
ધાબે આંટા મારતો હતો ત્યાં
બાજુના ધાબામાંથી
એક બાબાએ કીધું
“અંકલ, છૂટ અપાવો ”
“પણ, અહીંયાં સુધી પતંગ
પહોંચાડીશ કેવી રીતે ….?”
એનું ધ્યાન તો આકાશમાં !
અને પતંગ મારા ધાબા ઉપર એણે
ઘણા પ્રયત્ને ઉડાડી
પહોંચાડ્યો …
મેં કીધું ” અલા આ તો ઊડ્યો ….
હવે છૂટ અપાવવાની ક્યાં જરૂર છે ?”
તોયે પેલા એ નક્કી કરેલું ,
પતંગ છોડી દીધો …
“જલ્દી જલ્દી પવન આયો …”
આખરે મારે છૂટ અપાવી જ પડી !
પતંગ સીધો ઊંચે …..
છોકરો ખુશ !
વત્સને કાલે સવારે ફરીથી
ધાબે ચઢવાનું
સાયન્ટિફિક કારણ મળી ગયું …

પરિકરના જેવું આ જીવન છે

ઓ પ્રિયે, પરિકરના જેવું આ જીવન છે આપણું
બે જુદાં શિર છે પરંતુ એક તન છે આપણું
વર્તુળો રચવા લગીની છે જુદાઇની વ્યથા
કાર્ય પૂરું થઇ જતાં સ્થાયી મિલન છે આપણું

લેખ વિધિએ લખ્યા મારા, મને પૂછ્યા વગર
કર્મની લીલા રચી રાખી મને ખુદ બેખબર
આજ પણ ચાલે છે ક્યાં મારું મનસ્વી દોરમાં
હું કયામતમાં હિસાબ આપું કયા આધાર પર

પરિક્ષા સદાયે કેમ લીધા કરે છે

એ જ મારી પરિક્ષા સદાયે કેમ લીધા કરે છે
ઝેર આપે કે અમૃત એ તો રોજ પીધા કરે છે

કોઇને ના આટી ધુટી સમજાય આ પ્રેમની જો
કોઇ પણ કારણ હોય..જાસા રોજ દીધા કરે છે

આમ તો સર મારું એની સામે ઝુકેલું રહે છે
જોઇ ને મારી આંખમા એ પ્રશ્ન કીધા કરે છે

સ્થાન મારું સમજાય ના..ઘટના બધી જે બને છે
જિંદ ને લાચારી સવાલો રોજ સીધા કરે છે

આ ખુમારી મારી ગઝલો પુરતી ટકાવી શકીએ
ચાહતોમાં સંજોગ મારા ગાત્રો જ ઢીલા કરે છે

તામ્રપત્રમાં કે હું ગઝલમાં નામ લખતો રહું પણ
વાંચતા માણસ કોઇ પણ તો નેણ તીણા કરે છે

મેળવ્યુ શુ કે શું ગુમાવ્યું ના વિચારો કશું પણ
ને ન વળગો એને કદી..એ કામ ખીલા કરે છે

(નરેશ કે.ડૉડીયા)

ત્યાં અમે ધડકતા મળીશું..!!

હ્રદય પર હાથ રાખો ત્યાં અમે ધડકતા મળીશું
નયનને બંધ કરશો તો ત્યાં સરકતાં મળીશું

ભલેને આપ સપનામા મળૉ ફરક શું પડે છે?
અમે સપના મહી પણ આપને મલકતા મળીશું

વિતાવીશુ જિવન..મીઠી નજર મળે જો સદાયે
અમે અંમૃત ભરેલા કુંભ થૈ તરસતા મળીશું

ભલે આજે તમે દિલમા નહી વસાવી શકો..ને
તમારી આંખમાં કાલે અમે વરસતાં મળીશું

કદી જાગે તરસ ચાતક સમી તમોને અમારી
અમે પણ વાદળો પાછળ સદા ગરજતા મળીશું

પવનની જેમ તમારી લટ અમે અડકતા રહીશું
પછી ઊડતી લટૉમાં પણ અમે ફરકતાં મળીશું

હવાલો વ્હાલનો આપી જુઓ અમોને તમે પણ
તમારી લાગણી કાજે અમે ભટકતા મળીશું

કદી ખાતાવહી કોરી રહે નહી લાગણીની
મહોતરમાં તમારી માંગણી ખતવતાં મળીશું

(નરેશ કે.ડૉડીયા)

આંખોમાં આવી રીતે તું દૃશ્યો ન મોકલાવ

આંખોમાં આવી રીતે તું દૃશ્યો ન મોકલાવ,
ખાલી થયેલ ગામમાં જાસો ન મોકલાવ.

ફૂલો ય પૂરબહારમાં હિંસક છે આજકાલ,
રહેવા દે, રોજ તું મને ગજરો ન મોકલાવ.

તું આવ કે પાડી રહ્યો છું સાદ હું તને,
પહાડોની જેમ ખોખરો પડઘો ન મોકલાવ.

ખાબોચિયું જ આમ તો પર્યાપ્ત હોય છે,
હોડી ડુબાડવાને તું દરિયો ન મોકલાવ.

થોડોક ભૂતકાળ મેં આપ્યો હશે કબૂલ,
તું એને ધાર કાઢીને પાછો ન મોકલાવ.

– રમેશ પારેખ

કોશિશ હું આપઘાતની એકાદ કરી જોઉં. – રમેશ પારેખ

તારા સ્મરણને મારામાંથી બાદ કરી જોઉં,
કોશિશ હું આપઘાતની એકાદ કરી જોઉં.

શા માટે બાધી રાખવા સગપણના પાંજરે?
લાવો, તમામ શ્વાસને આઝાદ કરી જોઉં.

કોનામાં લીલો મોલ લચી પડશે, શી ખબર
સર્વત્ર મારા જીવનો વરસાદ કરી જોઉં

આ ખાલી ઘરમાં હોતું નથી કોઇ આજકાલ,
રહેતુ’તું કોણ, લાવ, જરા યાદ કરી જોઉં

છું હું કોઇક માટેની સાષ્ટાંગ પ્રાથના,
મંદિરમાં કોણ છે, હું કોને સાદ કરી જોઉં?

જાઉં ને મૃત્યુ નામના રાજાધિરાજને
પેશેનજર રમેશની સોગાદ કરી જોઉં.

એક છોકરી ન હોય ત્યારે…

એક છોકરી ન હોય ત્યારે
કેટલાં અરીસાઓ
સામટા ગરીબ બની જાય છે

બીજું શું થાય
કંઈ પથ્થર થઈ જાય
કંઈ ચોખંડી ચીજ બની જાય છે

શેરીના છેવાડે ઊભેલા છોકરાને
શું શું નહિ થાતું હોય બોલો
હાથમાંને હાથમાં જ મોગરાનું
ચીમળાતું ફૂલ બની જાય ફરફોલો

અંધારું સાંજ પહેલા
આંખોમાં ઘેરી વળે
એવો બનાવ બની જાય છે

સૌ સૌનો સૂરજ સૌ સાચવે પણ
છોકરીના હિસ્સાના સૂરજનું શું
આમ તો સવાલ આખા ગામનો છે
પણ કેવળ છોકરાને આવે આંસુ

ગામ વચ્ચે ઓગળતો
ઓગળતો છોકરો
કંઈ પણ નથી જ બની જાય છે

– રમેશ પારેખ